Zachodnie przeszklenia zapewniają jasne popołudnia i efektowny widok na ogród, lecz latem mogą intensywnie nagrzewać salon. Nisko położone słońce dociera głęboko do pomieszczenia, a nagrzane podłogi, meble i ściany mogą oddawać zgromadzone ciepło również po osłabnięciu nasłonecznienia. Najlepsze efekty daje ograniczenie promieniowania przed szybą, zanim wnętrze zdąży się przegrzać.
Zachodnie okna wymagają innego zacienienia niż południowe
Na elewacji południowej poziomy okap może latem zatrzymywać wysoko położone słońce. Od zachodu sytuacja wygląda inaczej. Po południu promienie padają pod mniejszym kątem, dlatego łatwiej przechodzą pod daszkiem i docierają daleko w głąb salonu.
Problem nasila się w drugiej części gorącego dnia, gdy powietrze, elewacja i dach są już rozgrzane. Duża powierzchnia szkła staje się wtedy drogą, przez którą do wnętrza przedostaje się kolejna porcja energii. Sam niski współczynnik przenikania ciepła okna nie rozwiązuje tego problemu, ponieważ opisuje przede wszystkim straty cieplne przez przegrodę, a nie ilość promieniowania słonecznego przepuszczanego do środka.
Znaczenie mają także powierzchnia przeszklenia, zastosowane szkło i brak zewnętrznego cienia. Zależności te szerzej wyjaśnia materiał o tym, jak powstają zyski ciepła przez okna.
Osłona zewnętrzna powinna zatrzymać promienie przed szybą
Najskuteczniej działają rozwiązania montowane po zewnętrznej stronie przeszklenia. Ograniczają dopływ promieniowania, zanim przejdzie ono przez szybę i nagrzeje wyposażenie salonu. Do wyboru są między innymi żaluzje fasadowe, screeny, rolety zewnętrzne i markizy przeznaczone do okien pionowych.
Żaluzje fasadowe pozwalają regulować kąt lameli. Można ustawić je tak, aby zasłaniały bezpośrednie słońce, lecz nadal wpuszczały światło rozproszone. Zachowany pozostaje również częściowy widok na zewnątrz, co ma duże znaczenie w salonie otwartym na taras lub ogród.
Screen tworzy przed szybą barierę z technicznej tkaniny. Stopień zacienienia, ilość przepuszczanego światła i widoczność zależą od parametrów konkretnego materiału. Roleta zewnętrzna zapewnia mocniejszą osłonę, ale całkowicie opuszczony pancerz wyraźniej ogranicza dostęp światła. Porównanie tych możliwości zawiera artykuł o tym, czy przed upałem lepiej chronią rolety zewnętrzne, czy screeny.
Zachowanie jasnego wnętrza wymaga regulacji
Osłona nie musi przez całe popołudnie pozostawać całkowicie zamknięta. W przypadku żaluzji fasadowych można zmieniać ustawienie lameli wraz z obniżaniem się słońca. Screen również może zostać opuszczony tylko na najbardziej narażone przeszklenie, podczas gdy pozostałe okna zapewniają światło dzienne.
Najlepiej działa system podzielony na strefy. Jedna osłona zamykająca wszystkie przeszklenia naraz może niepotrzebnie zaciemnić część salonu pozostającą już w cieniu. Oddzielne sterowanie pozwala reagować na rzeczywiste nasłonecznienie poszczególnych fragmentów elewacji.
Znaczenie ma również kolor i przejrzystość osłony. Parametry tkaniny lub lameli powinny być dobierane na podstawie danych producenta, a nie wyłącznie zdjęcia w katalogu. Materiał, który na próbce wygląda lekko, po zastosowaniu na całej ścianie okien może wyraźnie zmienić ilość światła oraz wygląd salonu.
Osłonę trzeba uruchomić przed nagrzaniem pomieszczenia
Opuszczenie rolety dopiero wtedy, gdy w salonie zrobiło się gorąco, ograniczy dalszy dopływ promieniowania, ale nie usunie ciepła zgromadzonego wcześniej w posadzce, meblach i ścianach. Dlatego osłona powinna rozpocząć pracę jeszcze przed okresem intensywnego nasłonecznienia.
Automatyka może wykorzystywać harmonogram, czujnik światła albo dane o temperaturze. W bardziej rozbudowanym systemie ustawienie osłon zmienia się zależnie od pory dnia i nasłonecznienia konkretnej elewacji. Trzeba jednocześnie uwzględnić zabezpieczenie przed wiatrem, ponieważ lekkie screeny i żaluzje mogą wymagać podniesienia przy niesprzyjającej pogodzie.
W nowym domu część rozwiązań należy przewidzieć przed wykonaniem elewacji. Dotyczy to zwłaszcza skrzynek i prowadnic ukrywanych w warstwach przegrody. Zasady takiego planowania opisuje materiał o tym, kiedy zdecydować się na rolety podtynkowe.
Szkło przeciwsłoneczne nie powinno niepotrzebnie przyciemniać salonu
Przy projektowaniu dużych zachodnich okien można rozważyć szkło o ograniczonej przepuszczalności energii słonecznej. Dobór nie powinien sprowadzać się jednak do poszukiwania możliwie najmniejszej wartości współczynnika g. Mocniejsza ochrona przeciwsłoneczna może wiązać się z mniejszą przepuszczalnością światła, innym wyglądem szyby i słabszym wykorzystaniem zimowych zysków słonecznych.
Parametry pakietu trzeba rozpatrywać razem z wielkością okien, rodzajem osłon oraz zapotrzebowaniem salonu na światło dzienne. Zewnętrzna żaluzja lub screen daje możliwość reagowania na pogodę, podczas gdy właściwości szkła pozostają takie same przez cały rok.
W gotowym budynku stosuje się czasem folie przeciwsłoneczne. Nie każda folia nadaje się jednak do każdego pakietu szybowego. Trzeba sprawdzić zgodność produktu z rodzajem szkła, miejsce montażu i warunki gwarancji, ponieważ nieprawidłowo dobrana warstwa może zwiększać naprężenia cieplne. Różnice między roletami, żaluzjami fasadowymi i foliami przeciwsłonecznymi najlepiej oceniać w odniesieniu do konkretnego przeszklenia.
Zasłony pomagają kontrolować światło, ale działają słabiej niż osłony zewnętrzne
Rolety wewnętrzne, plisy i zasłony dobrze ograniczają olśnienie oraz refleksy na telewizorze lub monitorze. Mogą także rozpraszać ostre światło i zwiększać prywatność. Ograniczają część zysków ciepła, zwłaszcza gdy mają powierzchnię odbijającą, ale zazwyczaj działają słabiej niż osłony zewnętrzne, które zatrzymują promieniowanie przed szybą.
Ciężka, ciemna tkanina może mocno się nagrzewać. W jasnym salonie lepiej wykorzystać wewnętrzną osłonę do regulowania kontrastów, a główną ochronę termiczną powierzyć żaluzji, screenowi lub rolecie zamontowanej przed oknem. Takie połączenie pozwala ograniczyć temperaturę bez tworzenia półmroku przez całe popołudnie.
Chłodniejsze godziny pomagają usunąć zgromadzone ciepło
Wieczorem można przewietrzyć dom, gdy temperatura na zewnątrz spadnie poniżej tej panującej w salonie. Przewietrzanie bywa skuteczniejsze, gdy powietrze może przepływać między otworami po przeciwnych stronach budynku, choć rzeczywisty efekt zależy od wiatru, różnicy temperatur i układu wnętrza. Podczas upalnego dnia szeroko otwarte okna mogą natomiast wprowadzać do środka jeszcze cieplejsze powietrze.
Nocne przewietrzanie, regulowane zacienienie i ograniczenie dopływu promieniowania tworzą podstawę pasywnego chłodzenia budynku. W salonie z oknami od zachodu kolejność działań jest szczególnie ważna: najpierw zatrzymuje się słońce przed szybą, później usuwa ciepło zgromadzone w domu. Dzięki temu pomieszczenie może pozostać jasne i otwarte na ogród, bez rezygnowania z ochrony przed przegrzewaniem.